Zomerexpositie 2012 “Uit rijden” in het Nationaal Rijtuigmuseum te Leek
Het Nationaal Rijtuigmuseum heeft in februari de succesvolle winterexpositie “Uit Glijden” afgesloten en is inmiddels druk bezig met de voorbereidingen voor de komende zomerexpositie die de naam “UIT RIJDEN” zal dragen, een speelse variant op de naamgeving van de afgelopen winterexpositie.
De expositie “UIT RIJDEN” verbeeldt in verschillende taferelen de manier waarop bewoners van bijvoorbeeld de Groningse Borg Nienoord rond de eeuwwisseling hun vrije tijd konden besteden en op welke manier de rijtuigen van die tijd daarbij een rol speelden. Er is gekozen voor de periode rond de eeuwwisseling -1900 – omdat dit een belangrijk tijdsgewricht was in het vervoer: de rijtuigbouw was over zijn bloeiperiode heen (laatste kwart van de 19e eeuw) en er was een sterke opkomst van het niet-aangespannen vervoer, zeg maar de auto. Het rijtuigmuseum heeft daarom uit haar enorme depot een keuze gemaakt uit verschillende rijtuigen die in de nadagen van het rijtuigtijdperk populair waren, aangevuld met enige reeds `gemotoriseerde rijtuigen`.
Zoals gezegd bestaat de expositie uit verschillende taferelen, ieder met min of meer een eigen thema:Bij binnenkomst wordt meteen de aandacht getrokken door de (originele) aangespannen sjezen van de Groninger Borg Nienoord (Leek) en de Fraeijlemaborg (te Slochteren), met elkaar in wedloop in een “ringsteekwedstrijd”, in sommige delen van ons land nog steeds een populaire tak van sport.
Een tweede tafereel verbeeldt een ouderwetse bruiloft: de jonge herenboer die zojuist zijn geliefde per sjees naar het Grietenij-huis (gemeentehuis) heeft gebracht. Ook hierbij is een van de mooiste rijtuigen van het museum ingezet. Fraai in origineel kostuum geklede poppen sieren het geheel.
Verderop zien we een aantal rijtuigjes – bokkenwagentjes en ezelwagens – die voorbehouden waren aan het vrijetijdsvermaak van de (vooral welgestelde ) jeugd van weleer, aangevuld met wat andere vormen van kindervermaak uit die tijd.
Het er tegenoverliggende deel van de expositieruimte is ingericht als een fraaie zondagspicknick in de natuur. We zien op het grasveld de recreanten, omringd door de attributen en de geluiden die hierbij gebruikelijk waren in die tijd. We zien de speciale fraaie rijtuigen die voor dit soort uitstapjes gebruikt werden .Daaronder een buitengewoon fraaie omnibus van Belgische makelij, waarvan er nog slechts drie op de wereld bestaan.
Dan passeren we een tafereel met een heel ander soort vermaak dat rond 1900 populair was: de drafbaan. Vanaf een zware coach – rijtuig, in die tijd vaak gebruikt als “tribune” bij de wedrennen – kijkt de elite naar de jockey op zijn sulky ( een nieuwigheid uit Amerika) die in een verbeten wedren met zijn tegenstanders gewikkeld is een geliefd onderwerp van de beroemde schilder Otto Eerelman, waarvan het Nationaal Rijtuigmuseum veel werk in bezit heeft.
De rest van de expositieruimte is gevuld met allerlei vormen van toerisme en vervoer zoals we die in de provincie Groningen rond 1900 konden aantreffen: we zien rijtuigen als de “Jan Plezier”, de “Napoleon”, verder enige uit Amerika overgewaaide `moderne` rijtuigen; maar we zien ook andere middelen van vervoer zoals een van de eerste gemotoriseerde-fietsen, een originele Vélocipède en een van de vroegste automobielen. Ook is er aandacht voor het ontstaan en de opkomst van de voor eenieder welbekende ANWB.
Kortom er is veel te zien op de nieuwe zomerexpositie van het Nationaal Rijtuigmuseum en een kaartje voor de expositie omvat eveneens een bezoek aan het Nationaal Rijtuigendepot, waar de grootste nationale collectie rijtuigen en sleeën ter wereld wordt bewaard.
31 maart t/m 31 oktober
maandag gesloten
dinsdag t/m vrijdag van 10:00 tot 17:00
zaterdag en zondag van 13:00 tot 17:00
Zie ook www.rijtuigmuseum.nl.
NB: een bezoek aan de borg Nienoord zelf is momenteel niet mogelijk vanwege restauratiewerkzaamheden.
