Bloemperk voor Akerendam

Op Akerendam, Beverwijk, is de tentoonstelling Vijf eeuwen bloemperken geopend. De opening werd verricht door prof.dr. Marita Mathijsen, die boeiend vertelde hoe de tuinen van het buitenhuizen een weerspiegeling vormen van de natuurbeleving van een bepaalde tijd. Een natuurbeleving die varieerde van vijandelijke wilde natuur die beteugeld moest worden in de renaissancetuin tot de sublimatie van het wilde landschap in de Engelse landschapstuinen. Haar inleiding kunt u hier lezen.

Marita Mathijsen: "... de natuur moest worden bedwongen ..."

Deze unieke en eenmalige zomerexpositie is elke vrijdag, zaterdag en zondag tot 16 september te bezoeken in de tuin van Akerendam, die anders voor het publiek gesloten is.  De tentoonstelling is georganiseerd in het kader van het Jaar van de Historische Buitenplaats 2012 en werd samengesteld door verschillende tuinontwerpers onder coördinerende leiding van René Dessing.

Centraal in de expositie staan de diverse modes en stijlen in de aanleg van kleurrijke bloemperken door de eeuwen heen. Voor zover bekend is deze ontwikkeling nooit eerder aan de hand van speciaal ontworpen bloemperken getoond. Bloemperken zijn een vorm van seizoensbeplanting waarbij men met behulp van vooral eenjarige planten en bolgewassen kleurrijke patronen creëert. Iedere tijd gaf haar eigen invulling aan dit fenomeen.

Meer informatie op de website van de tentoonstelling: www.vijfeeuwenbloemperken.nl

… op zondag 3 juni geven Oneindig Noord­Holland en het Amsterdam Museum samen een bijzonder startsein. Oneindig Noord­Holland lanceert de campagne Binnen in Buitenplaatsen en het Amsterdam Museum lanceert een reeks routes met de titel Amsterdammers naar buiten. In deze routes staat de relatie tussen Amsterdam en recreatieve plekken in de provincie centraal.

Amsterdammers gaan graag naar gebieden buiten de stadsgrenzen. Dit gegeven is van alle tijden. Zo was het leven van rijke stedelingen van 1600 tot 1900 al intrigerend. In die periode trokken zij zich graag terug in weelderige zomerverblijven. Wat ging er schuil achter deze muren van rijkdom? Met verrassende verhalen, bijzondere evenementen en wandel­ en fietsroutes bieden we recreatie van heden en verleden.

Het startsein wordt gegeven op een passende plek: Frankendael. De laatste overgebleven buitenplaats binnen de stadsmuren van Amsterdam. Park Frankendael heeft met haar rijke historie vanzelfsprekend een plaatsje gekregen in de route Amsterdammers naar buiten.

Programma
13.00 uur
­Bezoek aan een aantal locaties van de route Amsterdammers naar buiten. Kinderen kunnen deelnemen aan een speciaal kinderprogramma
15.00 uur
­Afsluiting

Zie ook:
www.binneninbuitenplaatsen.nl
www.amsterdammuseum.nl
www.oneindignoordholland.nl

Dit is slechts een greep uit de veelheid aan gebeurtenissen die onze nationale buitenplaatsen centraal stellen. Daarnaast openen op dit moment vrijwel wekelijks overal in ons land exposities over bestaande of verdwenen buitenplaatsen handelen. Het is ondoenlijk hier alle tentoonstellingen op te sommen. Zelf beleefde ik veel plezier op de expositie Groen Geluk. Van lusthof tot volkstuin in Museum Princessehof te Leeuwarden. Onderdeel van deze tentoonstelling is een unieke collectie Delfts aardewerk, dat het 18^de-eeuwse Nederlandse buitenleven in facetten laat zien. Prachtige tegeltableaus, mooie aardewerken figuren en andere voorwerpen maken deze expositie tot een belevenis. Tot 28 oktober en van harte aanbevolen.

Onverminderd wordt onze site actueel gehouden en voortdurend gevoed met nieuwe activiteiten op en rond buitenplaatsen. In dit kader vind ik het fantastisch dat dit jaar het thema van Open Monumentendag (8 en 9 september 2012) Groen van toen zal zijn. Het themajaar inspireerde de organisatie tot deze onderwerpskeuze. Onze Stichting is daar bijzonder blij mee.

Graag nodig ik u uit om dit jaar een of meerdere buitenplaatsen te bezoeken die speciaal voor u de poorten of hekken openen. U zult zien, ze zijn zeer de moeite waard voor nu, voor later.

René W.Chr. Dessing
Voorzitter Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012

Beheerders, bewoners en eigenaren van historische buitenplaatsen, particulieren, stichtingen of overheidsinstanties, krijgen allemaal op enig moment te maken met deze problematiek. Voor hen organiseert de Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012 een drietal rondetafel-bijeenkomsten over  het thema behoud en beheer. Er zijn drie bijeenkomsten voorzien op verschillende locaties in het land op woensdag 6 juni op het Poptaslot in Marssum (Fr.), op dinsdag 12 juni op Kasteel Heeswijk in Heeswijk-Dinther (N-Br) en op donderdag 21 juni op Kasteel Groeneveld in Baarn (Utr.), telkens  van 15.00 – 17.30 uur.

De restauratie van Kasteel Groeneveld, Baarn

Op deze bijeenkomsten zal door de RCE nader worden ingegaan op de – toekomstige – rijkssubsidiëring instandhouding monumenten (BRIM) en andere mogelijkheden.  Tevens zal gesproken worden over verzekeringen, financiering en fiscaliteit van monumentaal rood en groen. Maar minstens net zo belangrijk is het uitwisselen van ervaringen onderling.

Na de pauze is elke bijeenkomst gericht op een meer specifiek onderwerp: 6 juni op aspecten van behoud en beheer van het interieur in samenwerking met Monumentenwacht en Helicon (goud), 12 juni op de aspecten van gebouwen in samenwerking met Monumentenwacht en Nationaal Restauratiefonds(rood) en op 21 juni  op tuinen en parken in samenwerking met Monumentenwacht en het Groenfonds (groen).

Het voorlopige programma van deze bijeenkomsten kunt u hier vinden. U kunt zich hier  met toegangscode bp2012 opgeven voor deel name aan een van deze rondetafel-bijeenkomsten. Vanwege het beperkt aantal plaatsen per bijeenkomst gaat deelname in volgorde van aanmelding. U kunt ook een tweede voorkeur opgeven voor het geval uw eerste keuze volgeboekt is. De bijeenkomst van 21 juni op kasteel Groeneveld is nu reeds volgeboekt.

Groen van Toen is het thema van Open Monumentendag 2012 op 8 en 9 september dit jaar. Aanleiding voor dit thema is het feit dat 2012 uitgeroepen is tot het Jaar van de Historische Buitenplaats 2012. Bij vele historische buitenplaatsen vormen tuin of park een bijzonder eenheid met de gebouwen. Het zijn deze historische buitenplaatsen voor wie dit jaar Open Monumentendag een welkome gelegenheid is om hun bijzondere culturele waarde te tonen. De Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012 ondersteunt de Open Monumentendag dan ook van harte en roept eigenaren en beheerders van buitenplaatsen dan ook op mee te doen met dit initiatief. Als u mee wilt doen met uw buitenplaats of meer informatie daarover wilt kunt u de Stichting Open Monumentendag een mail sturen aan info@openmonumentendag.nl . Maar doe dit snel, want de voorbereidingen beginnen nu.

Voor ideeën over mogelijke activiteiten die u in het kader van deze Open Monumentendag op uw buitenplaats kunt doen en alles wat daarbij komt kijken, verwijzen wij u ook graag naar onze Handreiking die u hier kunt downloaden. Brochures en posters van het Jaar van de Historische Buitenplaats 2012 kun u gratis aanvragen bij info@buitenplaatsen2012.nl.

Op Open Monumentendag gaan we doorgaans naar binnen. Maar dit jaar gaan we ook naar buiten.  Bij Groen van Toen staat de relatie tussen het monument en zijn directe omgeving centraal.

Ons gebouwde erfgoed kan niet los gezien worden van de omgeving waarin het is opgetrokken. Vrijwel alles wat we in Nederland aan groen hebben, is immers door mensen bedacht en aangelegd in relatie tot de gebouwde ‘stenen’ omgeving. Met Groen van Toen stelt de Stichting Open Monumentendag die relatie centraal.

Maar de Open Monumentendag beperkt zich niet tot buitenplaatsen en landgoederen. Alle groene monumenten komen in het tweede weekend van september aan bod: van hofjes tot plantsoenen, van begraafplaatsen tot kloostertuinen, van stadswallen tot stadsparken, van grafheuvels tot terpen, van villaparken tot tuindorpen, van lanen tot houtwallen. Op Open Monumentendag 2012 leren we monumentaal Nederland nog beter kennen: van binnen en van buiten. Klik hier voor de flyer van open monumentendag 2012.

In Gelderland wordt tot eind november een buitenplaats-estafette gehouden. Ieder weekend is er een activiteit op steeds weer een andere buitenplaats.   Ontdek de unieke kastelen, landgoederen en historische buitenplaatsen van Gelderland. Laat je verrassen door de bijzondere verhalen van deze prachtige locaties tijdens een lezing, tentoonstelling, concert, rondleiding, wandeling of een van de andere evenementen.  In Gelderland is tot eind november een buitenplaatsestafette, waarbij ieder weekend een evenement of activiteit plaatsvindt op één van de buitenplaatsen. Daarnaast zijn er vele andere activiteiten, waarvan een aantal ook gericht is op de jeugd. Er worden onder meer concerten, langoed- en kasteelfairs, een golftour, rondleidingen, open dagen, tentoonstellingen, lezingen en nog veel meer georganiseerd. Voor ieder wat wils dus! Voor meer informatie kijk op: geldersestreken.nl.

De maquette expositie ‘HET GROOTSE verkleind’ start met de feestelijke opening in Kasteel Keukenhof op 25 mei 2012. De expositie is uniek evenals de maquetteworkshop ‘Maak-Het’.

De kastelen Keukenhof, Geldrop en de buitenplaats Beeckestijn hebben hun ruimten beschikbaar gesteld, de bruikleengevers tonen met trots hun kwetsbare maquettes aan een breed publiek en de sponsoren hebben dit initiatief van de Stichting De Nederlandse Ruimte mogelijk gemaakt.

U bent van harte uitgenodigd om het vakmanschap van maquettebouwers te bewonderen en zelf uw kunsten te vertonen tijdens de workshops.

Niet alleen buitenplaatsen zijn ons erfgoed, ook de maquettes. Beiden worden bedreigd in hun voortbestaan. Originele zijn er nauwelijks meer, de fabricage is uiterst tijdrovend en daardoor onbetaalbaar. Bekijk een maquette en zie in een oogopslag de architectuur, tuinaanleg, detaillering, het kleurgebruik en de uitstraling. U ziet de smaak van de buitenplaatsbezitters uit voorbije eeuwen.

De Italiaanse architectuurhistoricus Leon Battista Alberti (1404-1472) introduceerde het gebruik en de term ‘maquette’. Hij stimuleerde de fabricage van een presentatiemaquette, voordat het gebouw op ware grootte werd gebouwd. Zo kon worden voorkomen dat hele bouwwerken alsnog werden afgebroken op last van ontevreden opdrachtgevers. De opdrachtgevers misten vaak het inzicht om plattegronden en in perspectief getekende aanzichten juist te interpreteren. Het zien van een maquette geeft een veel beter te begrijpen beeld.
In de Gouden eeuw, toen de bouwactiviteiten in Nederland een hausse beleefden, werden de meeste maquettes (en buitenplaatsen) vervaardigd. Begin negentiende eeuw zocht het jonge Koninkrijk der Nederlanden een eigen identiteit. Oudheidkamers werden opgericht en deze verzamelden de nog bestaande maquettes. Daarmee was de glorieuze historie in beeld vast te leggen. Helaas, geen zeventiende eeuwse maquette is bewaard gebleven.
De introductie in de negentiende eeuw van een andere tekenmethode maakte de fabricage van de kostbare maquettes overbodig. De architectuur ging echter op die tekeningen een ondergeschikte rol spelen; het effect kreeg de overhand. Dat bracht de fabricage van representatieve maquettes weer in zwang begin twintigste eeuw. Ook die zijn zelden bewaard gebleven. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn maquettes weer populair. Detaillering is toegenomen en materiaalgebruik is veranderd.

Maak-Het mee!

Meer over de tentoonstelling op Kasteel Keukenhof.
Namen van tentoongestelde huizen.
Meer over maquette-workshops.

Ook genoten van de prachtige foto’s en wilt u nog meer zien? Of heeft u nog niets gezien en bent u nu nieuwsgierig? De foto’s uit het boek en nog veel meer foto’s van buitenplaatsen zijn te vinden op de beeldbank van de fotograaf. De beeldbank met 1117 foto’s van meer dan 200 buitenplaatsen uit heel Nederland geeft u de mogelijkheid om uitgebreid vanuit thuis te genieten. En het zal u tot bezoek van de vele mooie plekken inspireren. Ook kunt u de foto’s daar bestellen.  Klik hier voor de beeldbank.

Ook de Elsevier Speciale Editie Buitenplaatsen met verhalen, interviews en mooie illustraties is grif verkocht. Als herinnering: ook online is deze special te verkrijgen. Klik hier.

De Nederlandse Ambassade heeft deze dag ons mooie land en de diversiteit van Nederland laten zien aan het internationale publiek, met speciale aandacht voor het Jaar van de Historische Buitenplaats. De ‘Nederland’ stand was één van de drukst bezochte stands gedurende de dag. De stand was natuurlijk aangekleed met tulpen, klompen, Nederlandse vlaggetjes, blokjes kaas, maar ook met een banner van Kasteel Weldam in Markelo en de brochures over historische buitenplaatsen. De prachtige foto van Weldam was een echte trekpleister.